menu

Cái tý học không giỏi

18/01/21

Bị mẹ bán cho nhà Nghị Quế, cái Tí sợ lắm. Nhưng gia cảnh nhà nó nghèo, nó cũng thương thầy u nó vất vả nên biết sao giờ, đành chịu thôi. Từ ngày sang ở nhà lão Nghị, nó vẫn ngoan ngoãn đảm đang, thấy nó nhanh nhẹn lại tháo vát việc trong nhà, vợ chồng lão cũng bớt làm khó dễ nó đi nhiều.

Thế nhưng nó biết, nếu cứ chỉ chăm chỉ làm lụng ở đây, thì cuộc đời nó mãi không bao giờ khá lên được. Vậy là hàng tối, cứ khi nào xong việc nhà cửa cơm nước, nó lại lén lão Nghị sang nhà ông giáo để mong được ông dạy dỗ. Ông giáo biết suy nghĩ của nó như vậy, lại thêm phần trân quý, cố gắng chỉ bảo nó nét chữ nết người. Nhưng dù gì thì cái Tí lúc ấy cũng đã 8 tuổi, lớn ngần ấy mới đi học chữ. Nó vẫn chưa biết cách học sao cho đúng, học sao để nhớ lâu và hiệu quả.

Vậy là ông giáo tranh thủ soạn sẵn cho nó một quyển tập nhỏ, ghi lại những cách thức học mà cái Tí hay sai để cho nó rút kinh nghiệm. Nhờ có quyển tập mà con bé học khá hơn hẳn, những gì ông giáo chỉ dạy nó có giá trị đến tận bây giờ nó vẫn nhớ. Chủ yếu là có 6 vấn đề:

Cái Tí là đứa thích trì hoãn, mà đứa nào bẩm sinh chả vậy, cứ mải chơi mải làm mà bỏ dở việc học cho đến cuối cùng. Thế là mỗi khi ông giáo muốn kiểm tra bài nó, nó lại thức cả đêm điên cuồng nhồi nhét kiến thức vào đầu.

Tiến sĩ Robert Bjork - Khoa Tâm lý học của UCLA lưu ý rằng: “Việc nhồi nhét kiến thức có thể tác động khá lớn đến những kỳ thi. Bạn có thể thấy việc này hiệu quả nhưng chỉ trong ngắn hạn. Tỉ lệ lãng quên sẽ tăng nhanh chóng sau đó.

Cái Tí chắc là không biết đến Đường cong quên lãng - lý thuyết chỉ ra rằng chúng ta có thể nhớ một số lượng kiến thức nhất định trong vòng 24h, và những thông tin này sẽ sớm bị lãng quên sau đó. Vậy nên ông giáo góp ý nó nên lặp lại kiến thức nhiều lần kết hợp với quãng nghỉ phù hợp, phân chia thời gian học hợp lý thành nhiều buổi khác nhau. Có vậy mới củng cố được những điểm học tập và giảm bớt lượng thông tin cần nhớ. Dần dần, kiến thức mới được lưu trữ dài hạn trong bộ nhớ của chúng ta.

Khi làm việc đa nhiệm, não của chúng ta nhanh chóng chuyển sự chú ý và tập trung từ việc này sang việc khác. Đây là sự tiêu hao năng lượng và cho phép sự xao nhãng thâm nhập vào. Để học tập hiệu quả, cái Tí cần sắp xếp thời gian hợp lý, học tập trung và kết hợp với nghỉ ngơi thường xuyên. Có thế, nó sẽ thấy hoàn thành việc học dễ dàng hơn và có nhiều thời gian để tập trung vào các công việc khác hơn nhiều.

Ông giáo còn chỉ cho nó cách thực hành thế nào cho phải. Trong quá trình học tập, có sự khác biệt rất lớn giữa việc thực hành “đóng” và thực hành “hỗn hợp”.

Cái Tí thì cứ quen kiểu hực hành “đóng”, tức là việc chúng ta học và làm đi làm lại một chủ đề cho tới khi thành thạo. Nói cách khác, chúng ta sẽ không chuyển sang chủ đề khác nếu chúng ta chưa nắm vững kiến thức về chủ đề cũ. Nhưng ông giáo chỉ nó phải chuyển sang thực hành “hỗn hợp”, khuyến khích nó chuyển qua học nhiều chủ đề cùng một lúc. Quá trình này giúp não bộ phân biệt giữa các khái niệm và kiến thức giống nhau, từ đó hình thành liên kết trí nhớ mạnh mẽ hơn. Cái Tí nhờ thế mà sắp xếp được thông tin vào một mạng lưới kiến thức rộng lớn, giúp quá trình nhớ lại dễ dàng hơn.

Đây là cái mà gần như đứa học trò nào của ông giáo cũng mắc phải. Đọc đi đọc lại là một chiến lược học kiến thức khá phổ biến, dễ áp dụng. Tuy nhiên phương pháp này khá bị động, không có giai đoạn kích thích chúng ta tự nhớ lại những gì đã học. Mary Pyc - một nhà nghiên cứu khóa học làm việc cho Apple chỉ ra rằng: “Phương thức này không hiệu quả vì bạn không cố gắng chủ động truy xuất thông tin trong não”.

Dù không phản đối cách cái Tí học thế này, nhưng ông giáo khuyên nó nên kết hợp cùng cả những phương pháp khác nữa. Có thể là kết hợp thực hành truy xuất thông tin (cố ý nhớ lại thông tin) và liên kết thông tin mới với kiến ​​thức sẵn có như một phần quá trình học tập chẳng hạn?

Việc gạch chân, sử dụng bút dạ quang, bút màu để gạch chân và đánh dấu thông tin trong ghi chú, tài liệu không phải là điều mới mẻ. Màu sắc sặc sỡ và các nhóm thông tin nổi bật có thể đánh lừa chúng ta rằng chúng ta đã học tập hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế thì không hẳn như vậy.

Phương pháp này cũng không hiệu quả với cái Tí vì nó đem lại trải nghiệm học thụ động tương tự như việc đọc đi đọc lại kiến thức vậy. Hơn nữa, cái Tí cũng chả mấy khi chọn được đúng những thông tin quan trọng. Nó tô nhầm cả những thông tin không cần thiết, có khi lại đánh dấu nhiều quá mức.

Một nghiên cứu năm 2013 từ Đại học Kent State chỉ ra đây là một phương pháp học tập kém hiệu quả. Trong hầu hết các thử nghiệm tại trường đại học này, việc làm nổi bật kiến thức không giúp sinh viên tăng hiệu quả học tập.

Mnemonics là thủ thuật ghi nhớ thông tin mới bằng cách gán thông tin đó vào những điều thân thuộc với chính chúng ta. Đó có thể là một bài hát, vần điệu, thơ, hoặc những hình ảnh vui nhộn để kích hoạt việc nhớ lại thông tin.

Cái Tí thích hát lắm, nó cứ ngân nga mấy giai điệu quen thuộc cả ngày. Thấy có kiến thức gì khó nhớ, nó lại nghĩ sao để hát được lên thành bài. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng việc làm này tốn nhiều thời gian, việc nghĩ ra vần điệu hoặc gắn thông tin với đồ vật cũng không dễ dàng như thế. Thời gian đó, ông giáo muốn cái Tí áp dụng các phương pháp học tập chủ động khác. Thay vì tạo ra một bài hát hay thơ, sao nó không tự dùng tập để hệ thống lại kiến thức một cách chi tiết, kích thích việc nhớ lại những gì mà nó đã học?

Nhờ ông giáo mà việc học của cái Tí đã dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều. 6 phương pháp này hiện nay vẫn còn rất phổ biến và không phải ai cũng nhận ra những điểm hạn chế của nó. Vì vậy, chúng ta hãy học tập bằng những phương pháp có chọn lọc và thay đổi nó cho phù hợp với quá trình học của bản thân nhé!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Tin bài Khác